Article on other languages:
- Yster
- Eisen
- حديد
- Fierro
- Dəmir
- Жалеза
- Желязо
- লোহা
- Houarn
- Željezo
- Ferro
- Ferru
- Železo
- Тимĕр
- Haearn
- Jern
- Eisen
- Σίδηρος
- Iron
- Fero
- Hierro
- Raud
- Burdina
- آهن
- Rauta
- Fer
- Fier
- Iarann
- 鐵
- Iarann
- Ferro
- Kuarepoti
- લોખંડ
- Yiarn
- Thiet
- ברזל
- लोहम्
- Željezo
- Fè
- Vas
- Երկաթ
- Ferro
- Besi
- Fero
- Járn
- Ferro
- 鉄
- tirse
- Wesi
- რკინა
- Kibende
- 철
- Eisen
- Hesin
- Ferrum
- Eisen
- Iezer
- Ebendé
- Geležis
- Dzelzs
- Rino
- Железо
- ഇരുമ്പ്
- Төмөр_(химийн_элемент)
- लोखंड
- Besi
- Ħadid
- Кшни
- Tlīltepoztli
- Iesen
- IJzer_(element)
- Jern
- Jern
- Fé
- Fèrre
- ਲੋਹਾ
- Żelazo
- Ferro
- Chuki
- Fier
- Железо
- लोहम्
- Ferru
- Airn
- Željezo
- Iron
- Železo
- Hekuri
- Гвожђе_(хемијски_елемент)
- Järn
- Chuma
- இரும்பு
- ఇనుము
- Оҳан
- เหล็ก
- Demir
- Залізо
- لوہا
- Temir
- Fero
- Sắt
- אייזן
- 铁
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Splošno | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ime, znak, število | železo, Fe, 26 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kemijska vrsta | prehodne kovine | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Skupina, perioda, blok | 8 (VIIIB), 4 , d | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Gostota, trdota | 7874 kg/m3, 4,0 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Izgled | svetleča kovina s primesjo sive  |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Lastnosti atoma | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Atomska teža | 55,845 a. e. m. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Polmer atoma (izračunan) | 140 (156) pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kovalentni polmer | 125 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| van der Waalsov polmer | ni podatka | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektronska konfiguracija | [Ar]3d64s2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| e- na energijski nivo | 2, 8, 14, 2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oksidacijska stanja (oksid) | 2,3,4,6 (amfoterično) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Zgradba mreže | kockasta, telesno sredinska | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Fizikalne lastnosti | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Agregatno stanje | trdno (feromagnetik) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Tališče | 1808 K (2795 °F) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vrelišče | 3023 K (4982 °F) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Molarna prostornina | 7,09 ×10-6 m3/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Izparilna toplota | 349,6 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Talilna toplota | 13,8 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Parni tlak | 7,05 Pa pri 1808 K | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Hitrost zvoka | 4910 m/s pri 293,15 K | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Razne lastnosti | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Elektronegativnost | 1,83 (Paulingova lestvica) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Specifična toplota | 440 J/(kg · K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Električna prevodnost | 9,93 106/(m·ohm) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Toplotna prevodnost | 80,2 W/(m·K) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1. ionizacijski potencial | 762,5 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2. ionizacijski potencial | 1561,9 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3. ionizacijski potencial | 2957 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 4. ionizacijski potencial | 5290 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Najstabilnejši izotopi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Če ni označeno drugače, so uporabljene enote SI in standardni pogoji. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Želézo je kemični element z znakom Fe v periodnem sistemu elementov in atomskim številom 26.
V normalnem stanju je navadna (prava) kovina. Železo in nikelj sta znana po tem, da sta zadnja elementa, ki nastaneta v zvezdni nukleosintezi, in sta zaradi tega najtežja elementa, ki za nastanek ne potrebujeta supernove ali podoben kataklizmičen dogodek. Železo in nikelj sta tako najpogostejši kovini v kovinskih meteoritih in v gostih kovinskih skorjah planetov, kot je Zemlja.
Vsebina |
Pridobivanje
Pomembnejše rudnine, iz katerih pridobivamo železo, so magnetit, hematit, limonit, siderit in piritni ogorki. Postopek pridobivanja lahko poteka na več različnih načinov:
- prek železove gobe (ni več v uporabi),
- taljenje in redukcija rud v plavžih (visokih pečeh), žilavenje, elektroliza za čisti Fe
Železo je četrti najpogostejši element in najpogostejša težka kovina v zemeljski skorji. Ni še natančno znano, ali je zemeljska sredica res sestavljena iz zlitine železa in niklja. Železo je elementarno le v meteorjih, sicer je kemijsko vezano, tudi v organizmih. Rumeno, rjavo ali rdečo barvo dajejo prsti predvsem železovi oksidi.
Železova ruda je zelo poceni, njeno ceno v glavnem določajo le stroški prevoza. Cena železa je potemtakem odvisna od cene goriva in od stroškov drugih, za proizvodnjo potrebnih snovi. Da dobijo 1000 ton železa, potrebujejo okrog 2000 ton rude, 1000 ton koksa, 600 ton dodatkov (npr. apnenca), 4000 ton zraka in 30 000 ton tehnološke vode za hlajenje in izpiranje. Po drugi strani pa na vsako tono železa nastane 600 ton odpadkov, 125 ton prahu in 5900 ton plavžnih plinov.
Tehnična uporaba
- lito železo
- jeklo (železo z ogljikom in dodatki)
- čisto železo kot mehkomagnetni material, v elektronkah itd.
Glej tudi
Zunanje povezave
